Geert-Jan Bogaerts Avatar
Geert-Jan Bogaerts
In het najaar van 2024 ben ik begonnen met een journalistiek onderzoek naar wat ik voorlopig 'de middenmotor' noem; de unieke samenwerking tussen publieke organisaties, burgerbewegingen en goedwillende marktpartijen om dringende maatschappelijke en culturele vraagstukken op te lossen. Dit blog is een reflectie van wat ik tijdens dat onderzoek tegenkom, helpt mij om mijn gedachten te ordenen, en levert, door de reacties die het hopelijk inspireert, nieuwe inzichten op.

Ga toch buiten spelen, jongen!

De laatste tijd heb ik veel nagedacht over het begrip frictie, wrijving. Niet in de natuurkundige zin, maar in een context die je eerder in de sociologie en de psychologie zou terugvinden.In de natuurkunde leidt frictie tot afremming. Anders gezegd: het gevolg van frictie is dat het meer energie kost om een beweging in...
Read more

Mens tegen machine, ep. 42

SxSW, het ooit hippe tech/media/kunst/muziekfestival uit Austin, Texas, is naar Londen gekomen. Ooit was ik een redelijk trouwe festivalganger - ik kwam er vaak geïnspireerd vandaan, omdat ik het prachtig vond om te zien hoe met nieuwe mediavormen onze verhalen verteld kunnen worden. Maar de laatste keer voor mij was...
Read more

Laat Facebook z'n eigen digitale drek opruimen

In een interview met NRC roept Monique Verdier, vice-voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, burgers op om zelf de kwaliteit van hun leidingwater te controleren - de waterleidingbedrijven hebben die verantwoordelijkheid blijkbaar niet meer.Althans, zo kan ik haar oproep wel lezen aan de gebruikers van Facebook en...
Read more

Waarom praten we niet over digitalisering?

In de politieke discussie over de inrichting van een nieuw omroepbestel besteden we veel tijd aan het gesprek over het voortbestaan van de NTR en over de toekomst van de omroepen in omroephuizen. Maar er wordt nauwelijks een woord gewijd aan een even vreemde als kortzichtige omissie in de brief die minister Bruins...
Read more

Digitaal industriebeleid - hoe dan?

We weten al enige tijd dat Europa streeft naar meer autonomie. We willen onze afhankelijkheid verminderen van Russisch gas, we willen niet geconfronteerd worden met tekorten als plotsklaps het Suez-kanaal een tijdlang geblokkeerd wordt, en we willen ook niet dat de apotheek onze medicijjnen niet meer kan leveren. Onze...
Read more

Stinkend rijk op onze voorwaarden

Stel je voor: het is 2035, tien jaar nadat Europa bekend maakte tientallen miljarden te willen investeren in zijn eigen digitale infrastructuur. We hebben inmiddels twee grote Europese cloud diensten, onze taalmodellen zijn in Frankrijk en Groot-Brittannië ontwikkeld, en onze sociale media worden niet langer gedomineerd...
Read more

En jij denkt dat je niks te verbergen hebt?

Ook de mensen die dachten dat de VS het meest vrije land van de wereld was, waar de vrijheid van meningsuiting het allerbest beschermd zou blijven, zullen zich in de afgelopen weken zijn gaan realiseren dat dit beeld niet (langer) klopt. In de afgelopen weken hebben onder andere Duitsland, Denemarken en het Verenigd...
Read more

Als de sterren goed staan

Willen we het internet uit de handen trekken van Big Tech en weer van ons maken, dan moeten drie aspecten precies goed naast elkaar worden gezet:1. Inzichtelijke algoritmes, transparante code die door buitenstaanders is te checken. Het vrijgeven van de broncode (open source) is een belangrijk middel om dit te...
Read more

Ode aan open source

Tijd voor champagne! De afgelopen maand heb ik hard gewerkt aan de verhuizing van mijn site, weg uit WordPress, en naar een nieuwe, op maat gemaakte omgeving. Design en techniek zijn van eigen hand, en dat is ongetwijfeld hier en daar terug te zien. Ik ben geen full time developer, laat staan designer; maar zoals ik al...
Read more

Hoe we van big tech afkomen

In een vorig bericht betoogde ik over the Dark Forest van het internet; een woud waarin wrede jagers het maar op een ding gemunt hebben: weerloze prooidieren. In die analogie zijn Amazon, Google (Alfabet), Meta en Microsoft de jagers; en prooien zijn wij allemaal, zowel als individu en als maatschappij. Ons lot is nog...
Read more

Het donkere bos

Een van de meest fascinerende science-fictionboeken die ik ooit heb gelezen, is The Dark Forest (deel 2 van de trilogie The Three Body Problem) van de Chinese auteur Cixin Liu.Stel je een bos voor - dichtbegroeid, oeroud. Je staat aan de rand, en je kunt maar een klein eindje het bos in kijken. Je ziet geen levend...
Read more

Hoop of optimisme: het verschil bepaalt alles

Gisteren werd bekend dat Elon Musk, schildknaap én patroon van Donald Trump, zich toegang heeft verschaft tot alle personeelsbestanden van de federale overheid in de VS. Het is alweer een nieuwe stap in de afbraak van het systeem van checks and balances dat twee eeuwen lang toch grotendeels intact is gebleven in de...
Read more

De verkutting van het internet

Auteur Cory Doctorow bedacht het begrip in 2022 en inmiddels is het al bijna gemeengoed geworden: enshittification. Deze Engelse term beschrijft het proces van teloorgang van de grote platforms - van AirBnB tot Google, Facebook en Twitter/X. Dat proces bestaat volgens Doctorow uit drie stappen: Ze bieden een nuttige...
Read more

Dag Whatsapp, hallo Signal

Ik zit al heel lang niet meer op de meeste platformen van Mark Zuckerberg. Mijn accounts op Facebook en Instagram heb ik denk ik een jaar of vijf geleden verwijderd. Ik was al heel lang niet meer actief, maar 'lurkte' wel veel: ik meende dat ik vanuit mijn functie goed op de hoogte zou moeten blijven van zowel vorm als...
Read more

Waarom ik niet gek ben op mijn telefoon

Ik houd niet van mijn telefoon. Het is een nuttig ding, daar niet van, en ik kan eerlijk gezegd ook niet zonder, maar liefde? Dat is te veel gevraagd. Ik vind hem meestal irritant en soms ronduit vervelend.Vorige week kregen we van Bram de 'Blauwe Maandag' doorgestuurd. Ik had er nog niet eerder van gehoord en heb er...
Read more